ประวัติแซะห์ดาวูด

นักปราชญ์มลายู

        ปาตานีในอดีตเป็นแหล่งรวมความรู้ทางศาสนาอิสลามในคาบสมุทรมลายู เป็นสถานที่ซึ่งมีสถาบันการศึกษาที่เรียกว่า "ปอเนาะ"และเป็นที่กำเนิกของผู้ทรงความรู้ทางศาสนาอิสลาม (อูลามะ)จำนวนมาก พวกท่านเหล่านั้นได้ผลิตตำราการศึกษาศาสนาอิสลาม ความรู้เกี่ยวกับสังคมวัฒนธรรมและอื่นๆ มากมาย บรรดาตำราของท่านเหล่านั้นที่เรียกกันว่า "กีตาบยาวี" ยังคงเป็นตำราที่ใช้ในการเรียนการสอนศาสนาและวัฒนธรรมในสถาบันการศึกษาต่างๆ ทั้งในเอเชียตะวันออกกลาง และอื่นๆ

แซะห์ ดาวูด อัล-ฟาฏอนี

       "อัล-อาลีม อูลามะ อัลอารีฟ อารับบานี ซัยค์ วันดาวูด บิน ซัยค์ วัน อับดุลลอฮ บิน ซัยค์ วันอิดริส อัล-ฟาฏอนี (al-alim ulama' al-arif arabbani syeikh wan daud bin syeikh wan abdulloh bin syeikh wan idrus al-fatani )" เป็นชื่อของท่านวัยค์ ดาวูด อัล-ฟาฏอนี

       บิดาชื่อ ซัยค์ วันอับดุลลอฮ บินวัยค์ วันอิดริส บิน โต๊ะวันบากัร บิน โต๊ะกายาแป่นแด่ก บิน ฟากิฮอาลี ดาโต๊ะมหาราชาเลลา(syeikh wan abdulloh bin syeikh wan idrus bin To' wan bakar bin To' raja pendek bin fakih ali dato'raja lila) ซึ่งเป็นอูลามะที่ยิ่งใหญ่คนหนึ่งของโลกมลายู

       ถ้าสืบสาวเชื้อสายย้อนขึ้นไปจาก ฟากิฮ อาลี หรือ ดาโต๊ะมหาราชาเลลา จะพบเชื้อสายของท่านมีเครือข่ายโยงใยไปทั่วในดินแดนมลายู ชวา เขมร(จามปา) อินเดีย และอาหรับ แต่ที่สำคัญ เชื้อสายของท่านมาจากท่านศาสดามูฮำหมัด ศ็อลลอลลอฮ ฮูอาลัย ฮีวาสัลลัม 
       ท่านมีพี่น้อง 5 คน ชาย 4 คน หญิง 1 คน คือ 
1.ท่านซัยค์ดาวูด
2.ซัยค์ วันอับดุลลอฮ
3.ซัยค์ วันอับดุลราชิด
4.ซัยค์ วันอิดริส 
5.หญิงคนสุดท้องไม่ทราบชื่อ 
   
- อ้างอิงจากหนังสือ เล่าขานตำนานใต้ หน้า 130